أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

108

قانون ( فارسى )

4 - ممكن است با لرز و تكان بدون ارادهء شديد شروع نكند . 5 - روىآورهاى سخت در تب نوبهء ناخالص كمتر است . تب لازمه ( هميشگى ) تب لازمه را مىتوان از شدت نوبتهاى تب و شدت روىآورهاى تب نوبه بشناسى ! جالينوس مىفرمايد : « هرگاه خون بيمار متعفن شود ، اين نوع از تب پديد مىآيد . » ما نيز در اين باره شرحى داريم كه بعدا خواهد آمد . علاج تب نوبهء خالص يادآور مىشوم كه قبل از هر چيز بايد هرچه ما دربارهء علاج اساسى تبها ، چه در زمينهء غذا و چه در زمينهء اسهال دادن و وقت اسهال بيمار و در ساير حالات گفته‌ايم - و تو ياد گرفته‌اى - همه را به ياد بياورى و علاج تب نوبه را بر آن اساس پايه‌ريزى كنى . نبايد گوش به حرف كسانى بدهى كه مىگويند بايد از اول كار مسهلهاى بسيار قوى و تأثيربخش به كاربرد ، و هليله و غير هليله را تجويز مىكنند . بايد دستورات مرا به كار ببرى و هرچه را دربارهء پاكسازى اين نوع از حالات بيماران گفته‌ام اجرا كنى . در اول و ابتداى بيمارى كارى كن كه شكم بيمار نرم باشد . داروى نرم كردن شكم بيمار داروهايى باشد كه ما قبلا بيان كرديم . مثلا : 1 - تمر هندى به وزن چهل درهم در آب گرم بريز و يك شب تا صبح بماند و در آب خيس شود ، آنگاه بپالاى ! شير خشت يا ترنگبين بر آن اضافه كن و بيمار بخورد و شكمش نرم شود . 2 - آب انار شيرين و آب انار ترش با آب تمر هندى مذكور باشد كه بيمار بخورد . 3 - آب‌پز لبلاب ، ترنگبين و مويز از هسته تهى شده را به بيمار بده كه مزاجش لينت يابد . 4 - آلو بخاراى در آب خيسيده با ترنگبين يا شير خشت بخورد . 5 - شربت بنفشه يا مرباى بنفشه بخورد و يا شربت و مرباى بنفشه را با شير خشت و غيره بخورد . 6 - لعاب اسفرزه را با يكى از شربتهاى ليونت‌آور مثلا شربت آلو بخارا بخورد كه ممكن است غذا را بلغزاند و شكم را نرم كند . 7 - عدس را بپزد و آب‌پز عدس را با لبلاب به بيمار ده بخورد ، شكمش نرم مىشود . در پاكسازى بيمار تب نوبهء خالص ، مىتوان از حقنه استفاده كرد . در حالى به حقنه توسل جوى كه نياز مبرم باشد . داروهاى مناسب حال بيمار كه مايهء حقنه شوند از اين قرارند : 1 - آب‌پز خطمى ، آب‌پز عناب ، آب‌پز سپستان ، آب‌پز شيرين‌بيان و روغن بنفشه . 2 - افشره سلق و روغن بنفشه و بورك به دستورى كه خودت مىدانى مايهء حقنه ساز و بيمار را بدان حقنه كن ! تا معلوم نشود كه بيمار قبض نيست و شكمش نرم است نبايد آبجو و امثال آن را تجويز كنى